Pierwsze stanowisko jest takie, że rejestracja znaku towarowego nie jest potrzebna, bo istnieją przepisy (np. ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), które zapewniają ochronę prawną.

Drugie, forsowane głównie przez firmy oferujące rejestrację znaków towarowych, polega na tym, że tylko rejestracja marki w Urzędzie Patentowym zapewnia ochronę. W innym przypadku twoją markę może wykorzystać każdy.

Jednakże oba te stanowiska bardzo upraszczają ten temat. W praktyce jest to nieco bardziej skomplikowane. Niezarejestrowana marka może być chroniona wyłącznie na ograniczonym terenie. Są przypadki kiedy swojej marki będziesz mógł nadal używać, nawet jeśli konkurent ją zarejestrował. W temacie znaków towarowych nie ma prostych odpowiedzi, dlatego coraz więcej przedsiębiorców korzysta z usług rzecznika patentowego.

Zobacz również:

• Prawa autorskie do logo firmy. 7 szkodliwych mitów!

Na jakiej podstawie marka jest chroniona?

Niezastrzeżony znak towarowy jest chroniony na podstawie przepisów:

• kodeksu cywilnego – głównie art. 43¹⁰
• ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – art. 5 oraz art. 10
• ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych – art. 1, przy czym należy pamiętać, że ochronie z tytułu prawa autorskiego podlega jedynie logo, czyli znak graficzny

Natomiast zarejestrowany znak towarowy jest prawnie chroniony od momentu wpisania go do odpowiedniego rejestru. W zależności od zasięgu terytorialnego ochrony może to być rejestr:

• krajowy – oznaczenia chronione na terytorium Polski, zarejestrowane w Urzędzie Patentowym RP
• regionalny – znaki objęte ochroną na terenie Unii Europejskiej, zgłoszone w Urzędzie UE ds. Własności Intelektualnej (EUIPO)
• międzynarodowy – wszelkie znaki chronione prawnie w różnych krajach na świecie, zarejestrowane w Światowej Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO)

Jaki jest koszt ochrony marki?

W tym miejscu można zauważyć znaczącą różnicę między znakiem zarejestrowanym, a niezarejestrowanym.

Ochrona marki niezarejestrowanej jest darmowa. Nie musisz wnosić żadnych opłat, by móc korzystać z praw wynikających z podanych wcześniej ustaw.

W przypadku zarejestrowanej marki sprawa wygląda inaczej. Konieczne jest uiszczenie opłat urzędowych, których wysokość zależna jest od ilości wybranych klas towarowych. 10 letnia ochrona znaku towarowego w jednej klasie w Polsce to koszt 890 zł. Jeśli korzystasz z pomocy rzecznika patentowego, to musisz też wziąć pod uwagę jego wynagrodzenie.

Ochrona bez rejestracji może wydawać się kusząca – w końcu nie musisz za nią płacić. Pamiętaj jednak, że jest ona bardzo ograniczona. Silniejszą ochronę oraz pewniejszą pozycję na rynku da ci rejestracja znaku towarowego w Urzędzie Patentowym.

Jak udowodnić, że przysługują mi prawa do marki?

Ochrona niezarejestrowanej nazwy firmy powstaje w wyniku komercyjnego posługiwania się nią. Ten kto pierwszy oferował na rynku swoje towary bądź usługi pod daną nazwą, ten ma do niej prawa.

Niestety fakt ten nie jest nigdzie zapisywany. W ewentualnym sporze w sądzie to sąd, na podstawie dostarczonych przez ciebie dowodów, zdecyduje czy prawa do tej marki ci przysługują. Mogą się one okazać niewystarczające i sąd uzna, że tą nazwą niewolno ci się posługiwać.

Dużo prościej jest udowodnić swoje prawa do marki jeśli jest ona zarejestrowana. Po zakończeniu procedury rejestracyjnej, urząd wyda ci świadectwo ochronne. W tym dokumencie znajdują się informacje o tym:

• jaki znak towarowy został zarejestrowany (czy jest to nazwa czy logo)
• jakie produkty lub usługi są tym znakiem oznaczane
• na jakim terytorium znak ten jest chroniony
• komu przysługuje prawo do tego znaku

Dla ciebie najważniejsza jest ta ostatnia informacja. W czasie procesu samo przedłożenie świadectwa ochronnego wystarczy, by potwierdzić twoje prawa do danej marki.

Od kiedy moja nazwa firmy jest chroniona?

Zaznaczyłem już wcześniej, że niezarejestrowana nazwa firmy jest chroniona od momentu rozpoczęcia działalności komercyjnej pod tą nazwą. Trudno jednak określić dokładny czas trwania takiej ochrony. Oczywiście póki korzystasz z tej nazwy to jest ona chroniona, ale czy ochrona ta znika w momencie zaprzestania działalności? Można przyjąć, że nie i jeszcze przez pewien czas (kilka miesięcy) nadal podlega ochronie.

Natomiast przy nazwach zarejestrowanych wszystko jest dokładnie określone. Zarejestrowany znak towarowy otrzymuje ochronę prawną na okres 10 lat. Czas ten liczy się od dnia złożenia wniosku o rejestrację do Urzędu Patentowego. Ochronę można przedłużać po jej wygaśnięciu na kolejne 10 lat.

Zasięg ochrony prawnej nazwy firmy

Niezależnie od tego czy posługujesz się nazwą zarejestrowaną czy niezarejestrowaną, ochrona prawna jest ograniczona do określonego terytorium. Zauważalna jest jednak różnica w zasięgu tej ochrony.

Niezastrzeżona nazwa firmy będzie chroniona wyłącznie w obrębie terenu, na którym prowadzisz swoją działalność. Jeśli więc działasz w danym mieście, a ktoś inny, działający na drugim końcu kraju, posługuje się tą samą nazwą to nie masz żadnej możliwości zakazania tej osobie korzystania z twojej nazwy. Prowadząc np. sklep internetowy jesteś w nieco lepszej sytuacji, oczywiście o ile posiadasz mocne dowody na to, że działasz na terenie całej Polski.

Zarejestrowana firma może być chroniona na terenie całego kraju lub konkretnego regionu. Jeśli zarejestrujesz znak towarowy w Urzędzie Patentowym RP, to twoja marka będzie chroniona w całym kraju. Natomiast rejestracja unijnego znaku towarowego lub międzynarodowego znaku towarowego pozwala poszerzyć zasięg ochrony prawnej na inne kraje. Jest to kolejny aspekt, w którym znak zastrzeżony ma przewagę nad niezastrzeżonym. Jak już wiesz, w świadectwie ochronnym określony jest zasięg terytorialny twojego znaku. Nie musisz więc przedstawiać setek dowodów, wystarczy ten jeden.

Co w sytuacji sporu o nazwę firmy?

Zanim w ogóle sąd będzie mógł rozstrzygnąć czy twoje prawa do nazwy firmy zostały naruszone, musisz udowodnić, że faktycznie takie prawa posiadasz.

Jeśli posługujesz się nazwą niezarejestrowaną to będziesz musiał przygotować bardzo przekonujące dowody na to, że jako pierwszy korzystałeś z tej nazwy. Spory tego typu są jednak bardzo nieprzewidywalne – sąd może faktycznie przyznać ci rację, stwierdzając jednak, że ochrona jest ważna tylko na terenie twojego miasta lub że tylko część towarów była oznaczana tą nazwą.

W ten sposób, po procesach ciągnących się przez długie lata, możesz dowiedzieć się, że w żaden sposób nie możesz zakazać konkurentowi działającemu w innym mieście, czy oferującemu inny rodzaj produktów, posługiwania się tą nazwą.

Dużo prościej jest w przypadku znaku zarejestrowanego. Udowodnienie przysługujących ci praw to jedynie kwestia przedłożenia świadectwa ochronnego. W takiej sytuacji sąd musi uznać twoje prawa do marki. Nadal możesz w ewentualnym sporze korzystać z praw przysługującym niezastrzeżonej firmie. Masz więc dużo większą szansę na wygraną.

Podsumowanie

Nawet niezarejestrowana nazwa firmy jest objęta ochroną prawną. Brak jakichkolwiek opłat oraz brak konieczności chodzenia po urzędach jest bez wątpienia dużą zaletą. Pamiętaj jednak o tym, że darmowa ochrona jest niewielka i w pewnych sytuacjach po prostu się nie sprawdzi. Najsilniejszą ochronę daje oczywiście rejestracja marki w Urzędzie Patentowym. Choć wymaga to pewnego wkładu finansowego, to jest to najskuteczniejszy sposób na zapewnienie swojej marce ochrony prawnej. Z tym jednak najlepiej zgłosić się do rzecznika patentowego, który udzieli fachowej porady i pomoże w rejestracji.

Artykuł Czy ochrona niezarejestrowanej marki jest wystarczająca? pochodzi z serwisu Business Relations - Biznes Bez Granic.

Kontrole administracji państwowej

Urzędy czuwają nad przestrzeganiem prawa. Przedsiębiorcy najczęściej są kontrolowani przez Urząd Skarbowy. Sprawdzanie dokumentacji finansowej wielu osobom spędza sen z powiek. Na szczęście od niedawna w Polsce panuje prawo, które nakazuje rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na korzyść obywatela.

Jeśli firma zatrudnia pracowników, to oczywiście może spodziewać się kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Aby przejść ją pozytywnie, dokumenty w dziale kadr (albo jak nowocześnie się to nazywa HR)  powinny być nieskazitelne.

W wielu przedsiębiorstwach np. działających w branży gastronomicznej systematycznie pojawiają się przedstawiciele SANEPIDu. Podczas takiej kontroli sprawdzane jest przestrzeganie przepisów dotyczących między innymi przechowywania żywności, przygotowywania posiłków oraz składowania odpadów, które mogą stać się przyczyną zakażenia.

Audyty związane z certyfikatami 

Jeśli firma chce posiadać certyfikację np. wdrożonego systemu zarządzania jakością, to musi się zgodzić na przeprowadzenie audytu przez zewnętrzną organizację. Audytor sprawdza, czy przedsiębiorstwo działa zgodnie wewnętrznymi procedurami stworzonymi na podstawie wymagań normy. W razie zauważenia nieprawidłowości, wskazywane są obszary do poprawy.  Po pewnym czasie następuje kolejna kontrola i jeśli wszystko jest w porządku, certyfikat jest przyznany.

Kontrole wewnętrzne

Wiele firm, które stawiają na wysoką jakość, przeprowadza również kontrole we własnym zakresie. W każdym przedsiębiorstwie zakres, częstotliwość i forma kontroli jest dostosowana do indywidualnych potrzeb. Przykładem może być zakładowa kontrola produkcji. Firmy produkcyjne systematycznie sprawdzają, czy wszystkie procesy są zgodne z założeniami zapisanymi w procedurach.

Zobacz też: Zakładowa kontrola produkcji certyfikowana i niecertyfikowana

Artykuł Firma kontrolowana pochodzi z serwisu Business Relations - Biznes Bez Granic.

 Stalking (ang. podchody, skradanie się) to termin używany w psychologii, psychiatrii i sądownictwie. Jest to termin uknuty przez amerykańskie tabloidy. Na polski można go przetłumaczyć jako uporczywe nękanie.

 Stalking (ang. podchody, skradanie się) to termin używany w psychologii, psychiatrii i sądownictwie. Jest to termin uknuty przez amerykańskie tabloidy. Na polski można go przetłumaczyć jako uporczywe nękanie. Proceder ten definiowany jest jako świadome i powtarzalne śledzenie, przyglądanie się i / lub molestowanie. W większości przypadków celem stalkingu jest próba zmuszenia do zawarcia znajomości z kimś kto nie ma na to ochoty lub w inny sposób byłby niedostępny. Na stalking zwykle składa się cała seria czynności, które rozpatrywane pojedyńczo są legalne, na przykład wysyłanie maili, wiadomości SMS, telefonowanie, zbieranie informacji, dążenie do celowego spotkania, wychodzenie przed drzwi lub ich otwieranie, gdy nadchodzi ofiara. Jako ofierze stalkingu zdarzyło mi się także podsłuchiwanie pod ścianą, a następnie wybieganie przed drzwi, wtrącanie się zza ściany do rozmowy w moim mieszkaniu, kradzieże rzeczy, w tym śmieci wystawionych przed drzwi, kradzieże korespondencji doręczonej pomyłkowo, całodobowe obserwowanie i porozumiewanie się by kolejna osoba mogła nadejść i zaatakować mnie przed domem lub na korytarzu. Jako ofierze robiono mi nawet awantury, że ruszam w domu kluczami a nie wychodzę. Gdy zaś dawałam jakiekolwiek sygnały / odgłosy, że wychodzę z domu uniemożliwiano mi przejście lub byłam bacznie, obsesyjnie obserwowana. Pewnego razu moja prześladowczyni, która zwykle ‘wbijała’ we mnie wzrok wyszła na korytarz, usiadła, a w wolnym miejscu postawiła szklany wazon. Niedługo jednak i w Polsce stalking przestanie być bezkarny. Projekt zmian kodeksu karnego proponujący kary za uporczywe nękanie trafił już do Sejmu.

Uporczywe nękanie karane jest w 50 stanach USA, Australii, Austrii, Belgii, Danii, Holandii, Irlandii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, na Malcie i we Włoszech.

W Stanach Zjednoczonych stalking definiuje się jako formę złośliwego i powtarzającego się prześladowania i dokuczania innej osobie. Nauka niemiecka przypisuje uporczywemu nękaniu takie cechy jak : powtarzalność określonych zachowań sprawcy wobec pokrzywdzonego, wywoływanie leku lub poczucia zagrożenia u ofiary oraz pewien kontekst działania będący zasadniczym motywem jego działania, przykładowo zdrada, złość, zazdrość. Moim zdaniem stalker zdradza objawy zaburzeń psychicznych, cierpi na natręctwo myśli i urojenia. Winien być więc orzekany wobec niego nie tylko zakaz zbliżania się do ofiary, ale także przymusowe leczenie.

 Maya Kowalczyk

Artykuł Stalking pochodzi z serwisu Business Relations - Biznes Bez Granic.

‘Teraz musimy zbudować unię serc i umysłów, która opiera się na poczuciu wspólnoty losu, na świadomości obywatelstwa.’

Romano Prodi, były przewodniczący Komisji Europejskiej w Parlamencie Europejskim

 Dualizm porządków prawnych Unii Europejskiej znalazł swe odzwierciedlenie także w podwójnym obywatelstwie przyznawanym mieszkańcom Zjednoczonej Europy. Obywatelstwo Unii Europejskiej (obywatelstwo unijne) to instytucja ustanowiona Traktatem z Maastricht, który zawiera poprawki do Traktatu Rzymskiego. Wszedł on w życie 1 listopada 1993 r. Określa je Część Druga Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej podpisanego w Rzymie 25 marca 1957 r. Zgodnie z jego postanowieniami każda osoba fizyczna posiadająca obywatelstwo państwa członkowskiego z mocy prawa (łać. ex lege) staje się obywatelem Unii Europejskiej. Obywatelstwo wspólnotowe ma charakter akcesoryjny. Niezbędnym warunkiem jego otrzymania jest posiadanie obywatelstwa jednego z państw członkowskich. Nie można się go zrzec. Odebranie obywatelstwa Unii Europejskiej następuje wskutek odebrania lub zrzeczenia się obywatelstwa kraju członkowskiego, chyba, że dana osoba zachowuje obywatelstwo innego kraju Wspólnot.

Zgodnie z art. 8.2 obywatele Unii korzystają z praw ustanowionych Traktatem Rzymskim i podlegają obowiązkom w nim określonym. Katalog praw obywatelskich zawarty w art. 8 a-d obejmuje swym zakresem przedmiotowym :

• prawo do swobodnego poruszania się i przebywania na terytorium państw członkowskich (art. 8 a),
• prawa wyborcze do organów lokalnych państw członkowskich oraz do parlamentu Europejskiego (art. 8 b),
• prawo do opieki dyplomatycznej i konsularnej (art. 8 c),
• prawo petycji do Parlamentu Europejskiego (art. 8 d i art. 138 d),
• prawo do odwołania się do Wspólnotowego Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 8 d).

Art. 8e nadaje Radzie uprawnienia do przyjęcia postanowień wzmacniających bądź uzupełniających prawa obywateli. Tak więc wspomniany powyżej katalog praw obywatelskich ma charakter otwarty.

Zgodnie z art. L Traktatu o Unii Europejskiej uprawnienia wynikające z art. 8 – 8e Traktatu Rzymskiego podlegają jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości. Poza ochroną sądową podlegają one ochronie pozasądowej : petycje do Parlamentu Europejskiego, skargi do Wspólnotowego Rzecznika Praw Europejskich, sprawozdania Komisji Europejskiej o stosowaniu przepisów art. 8-8e, komisja śledcza powoływana ad hoc przez Parlament Europejski.

Zarówno instytucja obywatelstwa Unii Europejskiej, jak i katalog uprawnień obywatelskich ulega ciągłej ewolucji. Na obecną koncepcję obywatelstwa Unii Europejskiej składają się, istniejące już wcześniej, uprawnienia. Rada, korzystając z prerogatyw zawartych w art. 8e Traktatu Rzymskiego, inne instytucje Wspólnot oraz same państwa członkowskie dokonując rewizji traktatów założycielskich systematycznie przyczyniają się do poszerzenia ich zakresu. Nadanie obywatelom państw członkowskich obywatelstwa unijnego to bardzo ważny krok w kierunku pełnej integracji europejskiej zarówno na poziomie społecznym, jak i indywidualnym. To także krok w kierunku ochrony wolności praw i interesów, bezpieczeństwa oraz sprawiedliwości. Droga ta prowadzi mieszkańców Unii Europejskiej w kierunku wewnętrznego rynku unijnego nie w roli gościa z zewnątrz, ale pełnoprawnego członka rodziny. Polski noblista, Czesław Miłosz, zatytułował swój zbiór esejów autobiograficznych ‘Rodzinna Europa’. Rodzinna Europa to coś więcej niż wspólne miejsce zamieszkania i wspólne obywatelstwo. To także m.in. powstająca przez wieki cywilizacja.

‘My nie tworzymy koalicji państw, my jednoczymy ludzi’, mawiał Jean Monnet, jeden z ojców integracji europejskiej. Zgodnie z tą myślą, po wejściu w życie Traktatu o Unii Europejskiej, stała się ona unią obywateli. Obywateli Unii Europejskiej. Obywatelstwo UE nie zastępuje obywatelstwa państwowego, lecz jest jego uzupełnieniem. Jest ono wyrazem podstawowych, wspólnych europejskich wartości, na których opiera się konstrukcja związku pomiędzy państwami jakim jest Unia Europejska.

 Maya Kowalczyk

 Autorka ukończyła Uniwersytet Medyczny w Katowicach, podyplomowo zarządzanie i marketing na rynkach zagranicznych GWSH / Europäische Akademie für Führungskräfte Stuttgart, handel zagraniczny na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach, The American Academy Kaplan oraz studia magisterskie na kierunku zarządzanie, specjalność zarządzanie przedsiębiorstwem europejskim w Śląskiej Wyższej Szkole Zarządzania w Katowicach ( dyplomy z wyróżnieniami ).

Artykuł Obywatelstwo Unii Europejskiej pochodzi z serwisu Business Relations - Biznes Bez Granic.

 ‘It seems to me by a casual observation that apparently, allegedly a codified legal system is incompatibile with an innovative society’, said Alan Stretton, Honorary Consul of Great Britain in Katowice, delivering the lecture entitled ‘Codified or Comon Law ?’. 

Alan Stretton, Honorary Consul of Great Britain in Katowice, delivered the lecture entitled ‘Codified or Comon Law ?’. The lecture was like a journey throughout the history, especially the history of law and its different legal systems. At the beginning Mr Stretton quoted Oscar Wild who described the actions of the House of Lords saying : ‘The Lords Temporal say nothing, the Lords Spiritual have nothing to say, and the House of Commons have nothing to say and says it’. Then he mentioned a few mile stons of British legal system : Magna Carta (1215), Bill of Rights (1689), Reform Act (1832), and the Act of Supremacy edited by king Henry VIII (1534) to : ‘visit, repress, redress, record, order, correct, restrain and amend any errors, heresies, abuses, offences, contempts and enormities’.

Anglo – Saxon model vs. Franco – German model

In the past in Anglo – Saxon model future lawyers were taught at the inns of court by fellows. In Franco – German model students were taught in universities where many of professors were clergy. Codified law is in force in the most European countries, all continental Europe. The system gives greater control from the center and greater state control of standards than common law which is still operative in Anglo – Saxon countries. Under a codified legal system you are guilty unless you have a piece of paper with a stamp on it (sic !) to prove you are innocent. Under common law, you are innocent until proven guilty.

How do the different legal systems affect business ?

Within the last 15 years in UK there were more legislation produced than in the previous 200 years. Government wants more and more monitoring. The problem is that a codified legal system seems to be incompatibile with an innovative society which demands different values. Just look at the data below.

World Bank Ranking ‘Ease of Doing Business’

1. Singapore

2. New Zeland

3. USA

4. Hong Kong / China

5. Denmark

6. UK

7. Canada

8. Ireland

9. Australia

10. Iceland

20. Germany

31. France

53. Italy

71. Kazakhstan

72. Kenya

73. Kiribati

74. Poland

Nobel Prize Winners

USA – 270

UK – 101

Germany – 76

France – 49

The Law and the Internet

Lawyers, bureaucrats and governments do not unterstand IT sector. All the intellectual property that is forming IT system and internet was built throughout many decades. A group of the greatest mathematicians of the twenthieth century needed decades to figure them out. One of them was Polish – professor Jan Łukasiewicz (1878 – 1956). He invented the Polish notation for the logical connectives in 1920s. This notation, known also as Polish notation, is the root of the idea of the recursive stack. It had a large field of implementation since it was much more efficient at managing large complex calculations with very little memory. Nowadays it is often used in stack – based and concatenative programming languages. It is also commonly used in dataflow, pipeline – based systems, including Unix pipelines.

So, professor Łukasiewicz worked in 1920s on the theory that is still in use after more than 80 yeras. The question arises : ‘What lawyer or bureaucrat could predict in the 20s how these theories would be used 80 years later ?’. None. Lawyers can only control after the event. They are not innovators. Neither bureaucrats who do not create jobs. They can only hire more bureaucrats. Scientists, engineers and businessmen have brilliant ideas. In a market economy it is companies and enterpreneurs who create jobs. Lawyers, the EU and European governments are to create a good, correct environment for job creation. At the end of his speech Mr Stretton explained that he was not trying to discreedit law. He found it essential and even more interesting than science because talking about legal and goverment system you can hardly prove whether you are right or wrong. Discussing work of bridge designer or mathematician which is accurate it is very easy to assume who is right, and who is wrong.

The Lisbon Agenda

The Lisbon Agenda was set out to make the European Union the most competetive business block in the world. The point is that they even cannot define the word  ‘innovation’. Just like the Polish government. 

Europe needs an innovation – friendly market for its businesses, the lack of which is the main barrier to investment in research and innovation. Not only more resources for R & D are needed, but also a paradigm change. European values should be preserved, but in a new social structure.

 Maya Kowalczyk

 Comment : In the past the law performed the function of a referee in a free economy. It applied generally accepted ideas of right and wrong to individual disputes. Today, law is more instrumental and therefore administrative.

English common law system originated in Middle Ages. Until 19^th century was developed rather by judges than legislators. The legal systems now found in the United States and most members of the Commonwealth of Nations rooted in the English common law have developed, despite broad basic similarities, distinctive variations over time. Common law is also called Anglo – American law, but England and the United States have so many legal differences that they are sometimes described as ‘two countries separated by a common law.’

 Maya Kowalczyk 

Artykuł Codified or Common Law ? pochodzi z serwisu Business Relations - Biznes Bez Granic.

 Na terenie Unii Europejskiej obowiązuje podwójny system prawny. Pierwszy stanowi ustawodawstwo kraju członkowskiego, drugi zaś to prawo wspólnotowe kształtujące porządki prawne i wyznaczające ogólne zasady postępowania.

 Prawo wspólnotowe nie jest prawem międzynarodowym. Ma ono nadrzędny charakter w stosunku do prawa państw członkowskich. Orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazują, iż normy wewnętrzne nie mogą pozostawać w sprzeczności z prawem Wspólnot Europejskich. W sytuacji kolizji prawa państwowego z normami wspólnotowymi sądy krajowe zobowiązane są do stosowania prawa europejskiego, nie krajowego, mimo, że nie jest ono składnikiem prawa wewnętrznego.

Na dorobek prawny (łać. acquis communautaire) Unii Europejskiej składa się prawo :

1. pierwotne :

– pisane : traktaty założycielskie i akty je nowelizujące, traktaty akcesyjne, umowy międzynarodowe,

– niepisane : ogólne zasady prawne (orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, akty prawne Parlamentu Europejskiego wywołujące skutki wobec podmiotów trzecich) oraz prawo zwyczajowe,

2. prawo wtórne, czyli prawo pochodne tworzone przez organy Wspólnoty oraz akty prawne przyjęte na podstawie traktatów :

– rozporządzenia – akty prawne o charakterze ogólnym wydawane przez Parlament Europejski wraz z Radą Unii Europejskiej, Radę lub przez Komisję ; nie wymagają wydawania ustaw czy rozporządzeń wykonawczych, są bezpośrednio stosowalne w państwach członkowskich, dzielą się na :

• podstawowe – wydawane przez Radę, mają wyższą rangę normotwórczą,
• wykonawcze – wydawane przez Radę lub Komisję, mają ograniczony zakres przedmiotowy i mogą pozostawać w sprzeczności z rozporządzeniem podstawowym,

– dyrektywy – szczegółowe akty prawne wydawane przez Parlament i Radę, Radę oraz Komisję, na podstawie art. 249 (189) TWE państwa członkowskie są zobowiązane do implementacji ich postanowień do prawa krajowego, te ustawy ramowe nie są bezpośrednią podstawą praw i obowiązków obywateli,

– decyzje – bezpośrednio skuteczne akty prawa wspólnotowego o charakterze indywidualnym, wydaje je Rada Unii Europejskiej (skierowane do państw członkowskich) albo Komisja (kierowane do państwa członkowskiego, osoby fizycznej lub prawnej),

– zalecenia i opinie – nie wiążące akty prawne stanowiące pomoc w procesie interpretacji i stosowania prawa wspólnotowego, zalecenia kierowane są głównie do państw członkowskich, a opinie do instytucji Wspólnot Europejskich, do ich wydawania uprawnione są : Parlament Europejski wraz z Radą, Rada i Komisja.

Akty wspólnotowego prawa pierwotnego stanowią swoistą konstytucję Wspólnot. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przypisało walor bezpośredniej skuteczności tym postanowieniom prawa pierwotnego, które :

–         są jasne i bezwarunkowe,

–         nie zostały opatrzone żadnym zastrzeżeniem,

–         nie są uzależnione od zmian przepisów w krajach członkowskich,

–         są samowystarczalne.

 Maya Kowalczyk

 Autorka ukończyła  Uniwersytet Medyczny w Katowicach, podyplomowo zarządzanie i marketing na rynkach zagranicznych GWSH / Europäische Akademie für Führungskräfte Stuttgart, handel zagraniczny na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach, The American Academy Kaplan oraz studia magisterskie na kierunku zarządzanie, specjalność zarządzanie przedsiębiorstwem europejskim w Śląskiej Wyższej Szkole Zarządzania w Katowicach ( dyplomy z wyróżnieniami ).

Artykuł Podwójny system prawny pochodzi z serwisu Business Relations - Biznes Bez Granic.